Korowódkowate (Thaumetopoeinae) to motyle, średniej wielkości, posiadające szarawe, brunatne bądź brązowe ubarwienie skrzydeł. Często widoczne są lekko ukośne i ciemniejsze przepaski na przedniej parze skrzydeł. Ciało motyla jest krępe i pokrywają je długie włoski. Z racji tego, że dorosłe motyle nie pobierają pokarmu to ich rurka ssąca jest zredukowana. U samca występują szerokie i dwustronnie pierzaste czułki. Korowódkowate aktywne są szczególnie nocą.

Gąsienice pojawiają się wiosną, żyją gromadnie. W ciągu dnia przebywają w sporządzonych przez siebie oprzędach, a wieczorami wychodzą na żer, tak by o poranku powrócić do swoich gniazd. Podczas wędrówek tworzą charakterystyczne długie korowody – stąd ich nazwa. Są bardzo owłosione – ich długie włoski tworzą kępki, u nieco starszych osobników zaczynają pojawiać się dodatkowo krótkie i łamliwe włoski parzące, które mogą być roznoszone przez wiatr i powodować u ludzi i zwierząt silne podrażnienia skóry i błon śluzowych.

Gatunki korowódkowatych występujące w Polsce to: korowódka dębówka i korowódka sosnówka.

 

Korowódka dębówka (Thaumetopoea processionea) jest gatunkiem motyla nocnego, zaliczanego do podrodziny korowódkowatych. Jest motylem ciepłolubnym, którego rozpiętość skrzydeł wynosi do ok. 25 mm, są one w kolorze szarawym. Samica składa jaja w górnej części korony dębu, składa je późnym latem w ilości ok. 150 sztuk. Z jaj wykluwają się gąsienice, które żyją w większych koloniach. Wędrują gromadnie ku górze, w kierunku liści dębowych, w poszukiwaniu pożywienia. Gąsienice w ciągu dnia przebywają w swoich gniazdach, składających się z pustych wylinek, kokonów i odchodów. Przechodzą do 6 stadiów rozwojowych, by potem zamknąć się w kokony w gnieździe i przepoczwarzyć w dorosłe motyle. Kokony korowódek dębówek są dosyć charakterystyczne – przybierają kształt białej półkuli, która może osiągnąć rozmiar od kilku do kilkudziesięciu centymetrów.

Ostatnimi czasy obserwuje się dość silne namnażanie korowódki dębówki, a to z racji ciepłych i suchych dni w początkowym okresie lata. Jak wspomnieliśmy na początku – starsze gąsienice na przełomie maja i czerwca zaczynają pokrywać się drobnymi parzącymi włoskami, które mają za zadanie chronić je przed wrogami naturalnymi. Mogą być roznoszone przez wiatr na spore odległości, są łamliwe i kruche, a z ich środka uwalniane są różnego rodzaju proteiny, m.in. płyn parzący, nazywany thaumetopoeiną. Choroba wywołana przez parzące włoski motyli to tzw. lepidopteryzm, mogą pojawić się takie objawy, jak: silny świąd, pokrzywka kontaktowa czy zapalenie skóry, ponadto mogą pojawić się bąble, które wyglądem przypominają te po ukąszeniu owadów. Może dojść również do zapalenia spojówek, nieżytu nosa, zapalenia gardła i duszności, a także do silnych reakcji alergicznych. Mogą wywołać silny atak astmy i wymioty.

Najbardziej narażoną grupą osób są dzieci bawiące się na zewnątrz, a także osoby zamieszkujące obrzeża lasów. Również użytkownicy parków i terenów leśnych oraz osoby przebywające w lesie, m.in. pracownicy leśni czy zwykli spacerowicze. Nie należy zapominać również o zwierzętach domowych i hodowlanych.

 

Korowódka sosnówka (Thaumetopoea Piniora) to kolejny motyl z podrodziny korowódkowatych. Długość jego przednich skrzydeł wynosi ok. 17 mm, a ich ubarwienie zbliżone jest do tych od korowódki dębówki. Jednak przy bliższym kontakcie tło skrzydeł sosnówki jest bardziej szare a rysunek silniej kontrastowy.

Korowódka sosnówka zamieszkuje lasy sosnowe, które rosną na glebach piaszczystych (sosna zwyczajna, sosna hakowata). Osobniki dorosłe spotykane są w drugiej połowie lipca i w sierpniu, z kolei stadium gąsienicy przypada na okres od końca kwietnia do czerwca. Gąsienice w ciągu dnia przebywają w oprzędach, a wieczorami  jedna za drugą, wychodzą na żer tworząc długie korowody. Podobnie jak w przypadki korowódki dębówki starsze gąsienice zaopatrzone są w krótkie włoski parzące, które wywołują reakcje alergiczne u człowieka i zwierząt (silne swędzenie, wysypka, zapalenie błon śluzowych).

 

korowódka dębówka korowódka dębówka korowódka dębówka